لهسهر هێڵی نهتهوهیی
د.فوئاد مهعسوم |
نووسینهوهی دهستوور له بهغدا ئهركێك بوو، گرانایی ههموو كوردستانی خستبووه سهر شانی نوێنهرانی خۆی، تهنانهت له خاڵبهندییهكانیشدا دهبوایه ههڵوهستهیهكی دوور و ههڵسهنگاندنێكی ورد و زانایانه بكهین بۆ ئهوهی شێوه وهستان و خاڵدانانه نهبنه هۆكاری بهدهستهوهدانی بیانگهیهكی زمانهوانی و نهبنه گرفتی پاشهڕۆژی گهلهكهمان و لێكدانهوهی ههمهلایهنانهی بۆ نهكرێ.
له بهغدا، كورد ڕووبهڕووی دهیان ساڵی ئهزموونی دهوڵهتی عیراق و پیاوانی دهوڵهت و یاساناسان بۆوه، لهم بهرهنگاربوونهوهیهدا ههر یهكێكمان وهك بڵێی له سهنگهرێكی پێشهوهی جارانی شاخه و هێرشێكی فره بهرهی لهبهردهمدایه و تاكه چهكی بهرهنگاربوونهوهشی تهنیا تفهنگێكی كورتهاوێژه، بهڵام ئیرادهی ئهو گهلهی متمانه و لێپرسراوێتیی مێژوویی خستبووه سهرشانمان و ئهو هاندانه ڕۆحییه نیشتمانپهروهرییهی گهلهكهمان له كوردستان و چاوتێبڕینی نهوهكانی داهاتوومان له ئاسۆیهكی گهش بۆ نهتهوهكهیان، وای لێكردبووین كه ئهرشیفی ئهزموونی گهلان ههڵدهینهوه و دهقه یاسایی و دهستوورییهكانی وڵاته فیدراڵهكان ورد ورد تهماشاكهین بۆ ئهوهی بتوانین بگهینه باشترین و گونجاوترین داڕشته بۆ دهستهبهركردنی ئهو مافانهی گهلهكهمان چاوهڕێی دهكات.
دوێنێی نزیك و دوای ڕووخاندنی ڕژێمی سهدامییهكان بهم سهرزهمینه دامهزرایهوه و ئیرادهی گهلی كوردیش بۆ جاری یهكهم بهشێوهی دهستووری نووسرایهوه، واته توانرا جوگرافیایهكی ونبوو لهسهر نهخشهی عیراق و جیهاندا وهك پانتاییهكی زیندوو پێشچاو بخرێ.
ههمان ئهو دهسكهوتانهی دوێنێ جارێكی دیكه و بهپێی ههلومهرجه سیاسی و ژیانیی و ئابوورییه پێشوهچووه بهردهوامهكان پێویستیان به پێداچوونهوهیهكی وردتر ههیه بۆ ئهوهی خواستهكانی ئێستای نهتهوهیی لهگهڵ ئهو پێشوهچوونانهدا شێلگیرانه یهكانگیر بكرێت و بهڵێنه دهقخواردووهكانیش لهسهر دهستی حكومهتی داهاتووی عیراق جێبهجێ بكرێن، بهتایبهتیش ئهو ناوچانهی كه باری دیمۆگرافی تێیدا بهمهبهستی پاكسازی نهتهوهیی پیاده كراوه وهك ناوچه كوردستانییهكانی كهركوك و موسڵ و دیاله و چهندین ناحیه و قهزای دیكه كه دهمێكه دانیشتوانهكهی چاوهڕێی گهڕانهوه و دامهزرانهوهیهكهی یهكجارهكین لهسهر خاكی باووباپیرانیان.
لێرهدا ئهركی پهرلهمانتاره كوردستانییهكانی داهاتووی ئهنجومهنی نیشتمانی عیراق دهبێ وردبینانه و به ههناسهیهكی درێژتر و لێزانینێكی كارامهتر له جاران ههگبهیان ههڵڕێژن، چونكه ئهمجارهیان شهڕه یاسایی و دهستوورییهكانی بهغدا له جاران گرانتر و ههستیارترن، واته ئهگهر دوێنێ پێكهاتهكانی ناو عیراق له ژێر ههر دۆخێكدا بێت چووبنه ژێر باری نووسینهوهی دهستوور، ئهوا ئهمجارهیان بهدڵنیاییهوه پێداگری لهسهر داڕشتنهوهی ئهو دهستووره دهكهنهوه كه بهشێكی زۆری ماده و بڕگهكانی له دهرهوهی خواستی خۆیان له قهڵهم دهبیننهوه.
بۆیه زانین و ئهزموون، ههناسهی درێژ و لێزانی دیپلۆماسی و ڕاگرتنی پارسهنگی پێكهوهژیان و ههڵكێشانی خواسته نهتهوهییهكانی كورد بۆ ئاستێكی باڵاتر، پێویستییان به دهست و پهنجه و هزرێكی كاریگهر ههیه بۆ ئهوهی مافه نهتهوهییهكانی میللهتێكی چاوهڕێ جێبهجێ بكرێن و ئیتر هێڵێك بۆ ئهو خۆدزینهوانهش ڕاكێشرێ كه ههر جاره و به بیانووێك دهیانهوێت ڕهوش و دۆخهكان بگێڕنهوه سهر خانه دهستپێكهكان.
|
|
Sunday, February 28, 2010
|
|
چاپکردن |
|